Rząd zapowiada koniec nadużyć w publicznej ochronie zdrowia

Rząd chce uciąć nadużycia w publicznej ochronie zdrowia

Premier Donald Tusk zapowiedział zdecydowane działania wobec praktyk, które jego zdaniem prowadzą do nierównego dostępu do leczenia. Chodzi przede wszystkim o sytuacje, w których pacjenci są obsługiwani poza zwykłą kolejnością, a publiczny system zdrowia bywa wykorzystywany niezgodnie z zasadami. Szef rządu podkreślił, że nie będzie pobłażliwości dla takich działań. W jego ocenie konsekwencje mają być wyciągane wobec osób odpowiedzialnych za nadużycia.

W centrum zapowiedzi znalazły się tzw. „saloniki VIP”, które mają zniknąć z publicznej ochrony zdrowia. Rząd uznaje takie praktyki za niedopuszczalne, bo prowadzą do uprzywilejowania wybranych pacjentów kosztem pozostałych. Według premiera dostęp do świadczeń powinien być równy dla wszystkich, bez względu na znajomości czy pozycję. Zmiany mają służyć zarówno pacjentom, jak i zdecydowanej większości uczciwie pracujących lekarzy, pielęgniarek oraz innych pracowników ochrony zdrowia.

„Dla rządu najważniejsze jest skuteczne wyeliminowanie nadużyć i patologii, które są efektem złej woli pojedynczych lekarzy oraz słabości systemu. Nie będzie żadnej pobłażliwości dla takich praktyk, a konsekwencje będą wyciągane”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier zaznaczył też, że problem nie dotyczy jednego przypadku, ale ma szerszy charakter. Nieprawidłowości ujawnione w Szpitalu Południowym w Warszawie nazwał sygnałem, że podobne mechanizmy mogą występować także w innych placówkach w kraju. W tle jest więc nie tylko pojedyncza afera, ale pytanie o szczelność całego systemu. Rząd chce, by system ochrony zdrowia był tak zorganizowany, aby nie dało się go wykorzystywać do nieuczciwych praktyk.

W materiale rządowym wskazano również, że dymisje osób odpowiedzialnych za sytuację w Szpitalu Południowym już nastąpiły. W tym gronie znalazły się także dzisiejsze rezygnacje dwóch wiceprezydent Warszawy. Mimo tego rząd akcentuje, że same personalne zmiany nie rozwiązują problemu. Kluczowe ma być usunięcie przyczyn, które pozwalają na powstawanie patologii w publicznym lecznictwie.

• Szpital Południowy w Warszawie został wskazany jako przykład nieprawidłowości, ale nie jako przypadek odosobniony.
• Premier mówi o eliminacji nadużyć, a nie tylko o rozliczaniu pojedynczych osób.
• W komunikacie podkreślono, że zmiany mają chronić prawa pacjentów do równego dostępu do świadczeń.

E-rejestracja ma uporządkować kolejki i zwiększyć przejrzystość

Jednym z najważniejszych poleceń premiera było przyspieszenie prac nad wdrożeniem e-rejestracji. To rozwiązanie ma uporządkować zapisy na wizyty i zmniejszyć ryzyko nadużyć przy ustalaniu kolejności leczenia. Rząd liczy, że elektroniczny system pozwoli lepiej kontrolować, kto i kiedy został zapisany do lekarza. Ma też zwiększyć przejrzystość całego procesu, który dziś bywa dla pacjentów nieczytelny.

W komunikacie wskazano także na potrzebę uszczelnienia systemu tak, by nie dało się omijać kolejek. Jako przykład takich nieformalnych praktyk pojawia się tzw. „zeszyt” prowadzony w niektórych szpitalach. Z perspektywy rządu takie rozwiązania są nie do pogodzenia z zasadą równego dostępu do publicznej opieki zdrowotnej. E-rejestracja ma więc pełnić nie tylko funkcję techniczną, ale też kontrolną i porządkującą.

„Wydałem polecenie maksymalnego przyspieszenia prac nad ostatecznym wdrożeniem e-rejestracji. Rozwiązanie zapewni transparentność kolejek i ułatwi wskazanie, gdzie doszło do nieprawidłowości”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Rząd łączy ten projekt z szerszym celem: ograniczeniem mechanizmów, które pozwalają korzystać z publicznych świadczeń poza zasadami. Z tego powodu e-rejestracja ma stać się narzędziem do ujawniania miejsc, w których system działa nieprawidłowo. Dla pacjentów oznacza to większą szansę na przewidywalny zapis do specjalisty i mniej miejsca na nieformalne „skrótowe” ścieżki. Dla administracji ma to być również sposób na szybsze wychwytywanie nieprawidłowości.

Premier podkreślił przy tym, że uszczelnienie systemu leży w interesie zdecydowanej większości środowiska medycznego. W jego ocenie uczciwi lekarze, pielęgniarki i pozostali pracownicy ochrony zdrowia również zyskują na uporządkowanych zasadach. Taki model ma ograniczyć sytuacje, w których reputacja całego systemu cierpi przez działania pojedynczych osób. Z perspektywy rządu przejrzystość ma stać się jednym z głównych filarów zmian.

„Lekarze milionerzy”, praca w wielu miejscach i kontrola zarobków

W wystąpieniu premiera pojawił się także temat osób, które wykorzystują system ochrony zdrowia do osiągania bardzo wysokich dochodów. Donald Tusk mówił o tzw. „lekarzach milionerach” oraz o zjawisku „lekarzy z walizkami”, czyli specjalistów wykonujących kosztowne procedury w wielu placówkach. Zastrzegł, że chodzi o sytuacje, w których medyk formalnie pracuje w kilku miejscach, ale w praktyce nie skupia się na pacjencie. Według rządu takie mechanizmy także powinny zostać ukrócone.

„Wiemy, że istnieje zjawisko tzw. „lekarzy z walizkami”, którzy realizują drogie procedury w wielu placówkach, generując bardzo wysokie dochody, ale de facto nie zajmują się pacjentem. To zjawisko musi być ukrócone”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Szef rządu oczekuje w tej sprawie konkretnych propozycji od Minister Zdrowia i prezesa NFZ. Mają oni przygotować jasne rekomendacje systemowe, które pozwolą ograniczyć nieprawidłowe praktyki. W tle jest też temat zarobków osób pracujących w publicznej służbie zdrowia. Premier wprost poprosił o zaakceptowanie pomysłu, by odpowiednia instytucja w Ministerstwie Zdrowia miała wgląd w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków.

Według rządu nie chodzi o podważanie pracy personelu medycznego, ale o zwiększenie przejrzystości całego systemu. Zmiany mają objąć zarówno kontrolę nadużyć, jak i ochronę tych, którzy pracują zgodnie z zasadami. Władze podkreślają, że uporządkowanie zasad finansowania i zatrudnienia ma służyć pacjentom oraz uczciwym pracownikom ochrony zdrowia. To kolejny element szerokiego planu ograniczenia patologii w publicznym systemie leczenia.

• NFZ i Minister Zdrowia mają przygotować rekomendacje systemowe.
• Rząd chce, by w Ministerstwie Zdrowia była możliwość wglądu w to, kto i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków.
• W komunikacie pojawiają się trzy nazwy nieprawidłowych praktyk: „saloniki VIP”, „zeszyt” i „lekarze z walizkami”.

Rząd wiąże zmiany w zdrowiu także z polityką bezpieczeństwa

Donald Tusk odniósł się również do kwestii bezpieczeństwa międzynarodowego i przygotowań do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze. Wskazał, że spotkanie ma być ważnym momentem w procesie, w którym Europa, w tym Polska, bierze większą odpowiedzialność za własną obronność. Mowa zwłaszcza o finansowaniu i gotowości militarnej w obszarze broni konwencjonalnej. Premier podkreślił, że Polska jest w tym zakresie przykładem dla NATO.

Szef rządu powiedział też, że prosił Władysława Kosiniaka-Kamysza, współpracującego z Radosławem Sikorskim, o precyzyjne informowanie o stanowisku rządu. Zaznaczył przy tym rolę Prezydenta, który reprezentuje Polskę na szczytach NATO zgodnie z wieloletnią tradycją. W tle jest więc nie tylko krajowa dyskusja o ochronie zdrowia, ale także szersze działania państwa na forum sojuszniczym. Rząd podkreśla, że oba obszary wymagają sprawnego i uporządkowanego działania instytucji publicznych.

W praktyce premier połączył temat naprawy ochrony zdrowia z szerszym przekazem o sprawności państwa. Z jednej strony mówi o uszczelnianiu systemu, z drugiej o odpowiedzialności za bezpieczeństwo i transparentność decyzji. W obu przypadkach nacisk kładziony jest na jasne zasady, kontrolę i eliminowanie luk. To właśnie w takim kierunku mają iść kolejne działania rządu.

Na ten moment rząd zapowiada twarde rozliczanie nadużyć, przyspieszenie e-rejestracji oraz większą kontrolę nad tym, jak działa publiczna służba zdrowia. Z komunikatu wynika, że najważniejszy ma być koniec nieformalnych ścieżek, omijania kolejek i wykorzystywania systemu do prywatnych korzyści. Dla pacjentów oznacza to zapowiedź większej przejrzystości. Dla systemu - próbę postawienia wyraźniejszych granic między tym, co dopuszczalne, a tym, co ma zniknąć.

• Szczyt NATO w Ankarze został wskazany jako ważny etap dla europejskiej odpowiedzialności za obronność.
• Władysław Kosiniak-Kamysz i Radosław Sikorski mają współpracować przy informowaniu o stanowisku rządu.
• Prezydent reprezentuje Polskę na szczytach NATO zgodnie z wieloletnią tradycją.